ලිපි එකතුව


Saturday, September 25, 2010

2. මැකෙන්සි ඩෙල්ටාව


2. මැකෙන්සි ඩෙල්ටාව/ Mackenzie Delta   (කැනඩාව)
   මැකෙන්සි නදිය බියුෆෝට් මුහුදට ගලා බසින්නේ කිලෝමීටර 80ක් පමණ පළලැති ඩෙල්ටාවක් හරහාය. ශිශිරයේ අඳුරු සීතල රාත්‍රියන්හි ඩෙල්ටාවක් ඇති බවද දැකීමට නොහැකිය මක් නිසාද යත් සීතල ශිශිරයේදී නදිය වෙරළබඩ තැන්නත් සමඟ මුසුවී අයිස්බවට පත්වේ. එහෙත් වසන්තය උදා වනවාත් සමඟම අයිස් දියවීමට පටන් ගෙන අවාන් හැඩැති ගංගා, ඇළ, දූපත් සහ විල් ජාලය දිස්වීමට පටන් ගනී. මෙම ජාලයේ පෙනුම කිසි විටෙකත් ඒකාකාරී නැත. වැලි සහ මඩ හේතුකොට ගෙන දූපත් සෑදීම හෝ සෑදී තිබෙන දූපත් ඛාදනයවීම හේතුවෙන් දිය මාර්ගවල පිහිටීම නිරන්තරයෙන් වෙනස්වේ. මේ හේතුකොට සෑදෙන ප්‍රධානම භූ ලක්‍ෂණය වන්නේ, කේතුධර ගොඩැලිය. මෙවන් ගොඩැලි දහසකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ඩෙල්ටාව පුරා විසිරී ඇත. මෙය ලොව ඩෙල්ටාවක පිහිටා ඇති විශාලතම ගොඩැලි ප්‍රමාණය වේ. මෙම ගොඩැල්ල මධ්‍යයේ ඇත්තේ ඝනකම් අයිස් කුට්ටියකි. මෙම අයිස් කුට්ටිය නිසා අවට ඇති පස් තල්ලුවී අයිස් කුට්ටිය වටා ඉහලට මිටි කන්දක් ආකාරයෙන් සකස්වේ. මෙම ගොඩැල්ලේ උස වසරින් වසර වර්ධනය වේ. එහෙත් සමහර ගොඩැලි වසන්තයේදී අයිස් කබොල්ල දියවීම හේතුවෙන් විනාශයට පත්වෙයි. මෙම නිසා ගොඩැල්ල මධ්‍යය ගිලා බැස පොකුණු සෑදෙයි. පැරණිම ගොඩැල්ල වසර 1300ක් පැරණි බව කියැවේ. එය මීටර 50ක් උසය. මැකන්සි නදියේ උපත සිදුවන්නේ උතුරු ඇමරිකාවේ ග්‍රේට් ස්ලේව් විලෙනි (උතුරු ඇමරිකාවේ ගැඹුරුතම විල). එහෙත් ගංගාවේ ජල ධාරක ප්‍රදේශය යුරෝපය තරම් විශාල වේ. කිලෝමීටර 1738ක් දිගැති මැකන්සි නදිය කැනඩාවේ විශාලතම ගංගාවයි (උතුරු ඇමරිකාවේ දෙවන දිගම නදිය වේ).


Wikipedia Article
UNESCO NATURAL WONDERS

No comments:

Post a Comment