ලිපි එකතුව


Sunday, June 14, 2015

101. බිස්ටි සහ ඩෙ- න(හ්)- සින් නිසරු බිම/ Bisti badlands and De-Na-Zin Wilderness



101. බිස්ටි සහ ඩෙ- න(හ්)- සින් නිසරු බිම/ Bisti badlands and De-Na-Zin Wilderness
(නිව් මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තය,  ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය)
      
නිව් මෙක්සිකෝහි ජනශුන්‍ය කාන්තාර ප්‍රදේශයක සැඟව ඇති මෙම අපූරු භූමිය සිත් සතන් මවිත කරවන සුළු භූ දර්ශනවලින් සමන්විත වේ. වැලිගල්, මඩගල්, ගල් අඟුරු, සහ ශල්ක ස්ථරවලින් සමන්විත කඳු ගැට ඛාදනයට ලක් වී, ගොඩැලි, ගිරි කඳුරු, ගුහා සහ හූඩූ යන භූ ලක්‍ෂණවලින් සමන්විත අපූර්ව වංකගිරියක් නිර්මාණය වී ඇත. නාවහෝ නම් ස්වදේශික භාෂාවෙන් බිට්සි යනු වැලිගල්වලින් සුසැදි කඳු ගැට යන අර්ථයයි. ඩෙ- න (හ්) -සින් යනු එම භාෂාවෙන්ම කොකුන්ට කියන නමකි. මෙම භූමියට දකුණින් ඇති ස්ථානයක පාෂාණ ස්ථරයක් මත කොටන ලද කොක් රූප, එම නම නිර්මාණයට හේතුවූවා යැයි සැලකේ.

වසර මිලියන 80-65 කට පෙර පැවති ක්‍රිටේසීය යුගයේදී බිට්සි කාන්තාර ප්‍රදේශය, හරිත පැහැයෙන් වර්ණවත් වූ වගුරු බිමක් වූ අතර යෝධ උරගයින්ගේ වාසස්ථානයක් විය. යෝධ ඩයිනසෝරයන් විසින් අණසක පැතිරවූ මෙහි, වෙනත් උරගයින් සහ ආදිකල්පික ක්‍ෂීරපායින්ද විසූ බවට සාක්‍ෂි ලැබී ඇත. මෙම භූමියෙන් ඉතා හොඳින් සංරක්‍ෂණය වූ සත්ත්ව පොසිල සහ පාෂාණීභූතවූ ශාක කොටස් හමුවී ඇති අතර ඒවා ඩයිනසෝර යුගයේ අග භාගයේදී ශාකවල සහ සතුන්ගේ වෙනස් වීම පිළිබඳව වාර්තා සපයයි. කලෙකට පෙර මෙම භූමිය වසාගත් නොගැඹුරු මුහුදු ජලය බැසගිය පසු අද පවතින තත්ත්වයට භූමිය පත්ව ඇත. ජලයෙන් වැසී පැවති සමයේ, රොන්මඩ තුල මෙහි ජීවත් වූ ඩයිනසෝරයන්, වෙනත් උරගයින්, මත්ස්‍යයින්, කටුස්සන් සහ කැස්බෑවන් මිහිදන් වී පසුකාලීනව් උන්ගේ සිරුරු පොසිල බ්වට පත්ව ඇත. අදටත් මෙහි පැමිණෙන සංචාරකයින් හට පොසිල හමු වන අතර ඒවා නීතිවිරෝධී අන්දමින් පිටතට රැගෙන යැම කල නොහැක.

බිට්සි භූමිය පොසිලවලින් පොගොසත් වන අතර අපූර්ව භූ ලක්‍ෂණ දක්නට ලැබෙන්නේ ඊට සැතපුම් දහසයක් පමණ ඈතින් ඇති ඩෙ න සින් නම් නිසරු බිමෙහි වේ. එහි ඇති කුඩා කඳු ගැට රත් පැහැයෙන් දිස්වන්නේ ගල් අඟුරු ස්ථර ගිනිගෙන දැවීම හේතුවෙනි. තරංගාකාර ගෙඩැලි කැටි ගැසුනු පස්වලින් සෑදී ඇත. මෙහි දැක්වෙන රූපයේ ඇති හත්තක් වන් භූ ලක්‍ෂණයෙහි පියස්ස ලෙස ඉතිරිව ඇත්තේ මුලින්ම ඇති ශල්ක ආවරණයයි. ඉන් පහල ඇති අනෙකුත් පාෂාණ ස්ථර ශල්කවලට වඩා වේගයෙන් ඛාදනය වී ඇත. ඩෙ න(හ්) සින් හි ඇති මෙම අපූර්ව පාෂාණ නිර්මාණ කැඩෙන බිඳෙන සුළු බැවින් සංචාරකයින් ඒවා නැරඹීමේදී වඩාත් ප්‍රවේශම් විය යුතු වේ.


UNESCO NATURAL WONDERS

No comments:

Post a Comment